تعيين سن استخواني

تعيين سن استخواني با استفاده از اشعه X

تعيين سن استخواني با استفاده از اشعه X

تعیین سن استخوانی (اسکلتی) به پزشکان در محاسبه بلوغ سیستم استخوانی کمک میکند. تعيين سن استخواني با استفاده از رادیوگرافی از مچ و کف دست چپ توسط کارشناس رادیولوژی به عمل می آید. تصویر برای تفسیر نزد رادیولوژیست فرستاده می شود. وی با مقایسه کلیشه مورد نظر با اطلس سن استخوانی، جهت تعیین سن استخوانی اظهار نظر  می کند. رادیوگرافی یک عمل بدون درد، غیرتهاجمی و ایمن است.
استخوانهای کودک، مثل استخوانهای مچ دست و انگشتان، حاوی مناطق رویشی در دوطرف، که صفحات رشد نامیده میشوند، هستند. این صفحات شامل سلولهای خاصی هستند که مسئول رشد طول استخوان هستند. آنها به خاطر نرم بودن و داشتن مواد معدنی کم، نسبت به سایر استخوانها تیره تر ظاهر میشوند و به راحتی در تصاویر اشعه x قابل مشاهده هستند.

سن استخوانی باید با سن تقویمی متناسب باشد. این موضوع نشان دهنده ی رشد طبیعی اسکلت بدن متناسب با سن فرد است. در تعیین سن استخوانی اگر سن استخوانی مطابق سن تقویمی باشد، رشد استخوانی طبیعی است ولی اگر کمتر از سن تقویمی باشد اصطلاحا به آن تاخیر سن استخوانی گفته می شود.

 

مفهوم تعيين سن استخواني

رشد اسکلتی با استفاده از تنها سیستم ارزیابی بلوغ است که دوران رشد جنینی تا بزرگسالی را در بر می گیرد. بدین منظور اغلب ناحیه مچ دست مورد ارزیابی قرار می گیرد. بدین ترتیب، اگر در تعيين سن استخواني سن استخوانی بیش از یک سال از سن تقویمی جلوتر باشد، نشانه بلوغ زودرس است در حالی که اگر سن استخوانی بیش از یک سال ازسن استخوانی عقب تر باشد نشانه بلوغ دیرس است.

اگرچه فعالیت و تمرین بدنی منظم در جهت افزایش مواد معدنی استخوان عمل می کند اما بر روی تکامل اسکلتی مچ دست تاثیری ندارد. درمیان دخترانی که در رشته های ورزشی باله، ژیمناستیک ودو میدانی فعال هستند، سن استخوانی از سن تقویمی عقب تر است ودرمورد دخترانی که در شنا فعال هستند، سن استخوانی از سن تقویمی جلوتر است. این وضعیت در ژیمناست ها به ویژه در اواخر بلوغ مشهود است و نشان می دهد بلوغ دیررس دختران با ورزش تداوم می یابد و یا بالعکس دختران با بلوغ زودرس تمایل به کناره گیری از ورزش دارند.

ابهامی در مورد نقش خاص فعالیت بدنی یا تمرین ورزشی به عنوان عاملی که ممکن است شاخص های وضعیت رشد و میزان آن به ویژه رشد جنسی را تحت تاثیر قرار دهد وجود دارد. این ابهام ناشی از استفاده نادرست کلمه فعالیت بدنی یا تمرین، عدم بررسی مشاهدات طولی کافی که جهش رشدی و بلوغ جنسی را در گیرد و تاثیر فعالیت بدنی و تمرین ورزشی را ارزیابی کند، نتیجه گیری ازمیان ورزشکاران منتخب در جمعیت مردم، دریافت آماری غلط و عدم توجه به عوامل شناخته شده ای است که شاخص های رشد و بلوغ را تحت تاثیر قرار می دهد.

دکتر علی ربانی، متخصص کودکان و فوق‌تخصص غدد و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران افزود: 

بلوغ زودرس می‌تواند نشان‌دهنده یک بیماری باشد و اگر سیر سریعی داشته باشد،در قد نهایی فرد تأثیر دارد. معمولا دوران بلوغ ۲ سال است، ولی متوسط طول دوران بلوغ در ایران بیشتر است. به‌طور کلی هم سن شروع بلوغ در ایران زودتر و هم سن خاتمه آن دیرتر است. توصیه من به والدین این است که با شروع علائم بلوغ، به قد کودک خود توجه کنند و این را بدانند که در این هنگام فرد به بلوغ رسیده کاملا باید مورد بررسی پزشک قرار گیرد تا سیر بلوغ تند نباشد به‌طوری که فرصت رشد را از فرد بگیرد.

بیولوژی بدن، سن بلوغ را تعیین می‌کند

بدیهی است که اگر ما عوامل بلوغ از قبیل وزن را پایین نگه‌داریم، بلوغ دیرتر شروع می‌شود. بعبارت دیگر اگر قرار باشد فردی در وزن ۳۷ کیلو‌گرم به بلوغ برسد، طبیعی است که هرچه فرد دیرتر به این وزن برسد، بلوغ نیز در او دیرتر شروع می‌شود و این امر در قد او هم تأثیر خواهد داشت.
وقتی بلوغ شروع می‌شود، هیپوتالاموس، هیپوفیز و گنادوتروپین‌ها فعال می‌شوند. هیپوتالاموس، هیپوفیز را تحریک می‌کند، هیپوفیز تخمدان را تحریک می‌کند و تخمدان هم استروژن ترشح می‌کند.

استروژن باعث بسته شدن اپی‌نفرین یعنی قسمتی می‌شود که باعث رشد استخوان است و اگر این اتفاق زود بیفتد، قد کوتاه می‌شود. اما ظاهرا بلوغ زودرس فقط به چاقی مربوط نمی‌شود و بیماری‌های دیگر از قبیل بیماری‌های آنزیمی، ترومای مغزی، ضربه‌های مغزی، آنسفالیت‌ها، کم‌کاری تیروئید و… نیز در ایجاد نوع مرضی آن مؤثرند.
بلوغ به۲‌دسته بلوغ مرضی و غیرمرضی تقسیم‌ می‌شوند، نکته بسیار مهم این است که قبل از تمام شدن دوران بلوغ این بیماران باید تحت درمان‌های دوره‌ای و اختصاصی قرار گیرند.


اولین کانال آموزش رایگان دروس مربوط به رشته ی مهندسی پزشکی

 لینک کانال  

سوالات و دیدگاه خود را درباره ی این پست با ما درمیان بگذارید

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *